Sunday, July 22, 2007

"Bầm dập" vì hải quan

22:22:00, 22/10/2006
Võ Khối - Lê Nga

Các thiết bị dựng phim hoạt hình của hai "lãng tử" - Ảnh: V.K

Nhìn bề ngoài, có vẻ như những kiểu áp thuế cao, làm khó, bắt bí chủ hàng nhập khẩu (NK)... của cán bộ hải quan đều xuất phát từ "cái chung" là nhằm thu thuế đúng cho Nhà nước.


Nhưng, từ thực tế các vụ việc bức xúc trong thời gian gần đây, xem ra một số cán bộ hải quan đã làm thiệt hại uy tín Nhà nước rất nhiều, đặc biệt khi VN đang bước vào ngôi nhà chung WTO.


Ông Việt kiều và chiếc Mercedes "bị hành"


Cuối năm 2002, gia đình ông Trần Hiệp Trí (Việt kiều sinh sống tại Campuchia) hồi hương về VN. Trong số tài sản mang về có một ô tô Mercedes sản xuất năm 1994. Khi về đến cửa khẩu Xa Mát (tỉnh Tây Ninh), ông Trí làm thủ tục hải quan thì bị yêu cầu "để lại xe và toàn bộ giấy tờ để xem xét". Sau đó, Hải quan Xa Mát kéo xe về Cục Hải quan Tây Ninh (HQTN) nhưng HQTN đã cấp tờ khai NK và trả xe cho ông Trí đem về nhà. Thế rồi ba tháng sau HQTN lại đột ngột buộc ông Trí phải đem xe trở lại lập biên bản "vi phạm hành chính" rồi đưa luôn vào kho niêm phong. Tiếp theo, HQTN ra quyết định xử lý vi phạm hành chính số 116/QĐ-XP-HC9 tịch thu xe của ông Trí. Quá bất ngờ và không đồng tình với quyết định này, ông Trí đã khởi kiện HQTN ra tòa.


Tại phiên sơ thẩm ngày 3.6.2005, TAND tỉnh Tây Ninh đã tuyên hủy quyết định tịch thu xe nói trên nhưng ngày 27.6.2005, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TP.HCM lại ra phán quyết ngược lại với bản án sơ thẩm, cho rằng "việc tịch thu xe là có cơ sở pháp luật". Đếën tháng 5.2006 thì án giám đốc thẩm kết luận "chưa đủ căn cứ chứng minh ông Trí cố ý vi phạm quy định về NK xe ô tô", đồng thời tuyên hủy quyết định tịch thu xe. Lúc bấy giờ, HQTN trả lại xe nhưng buộc ông Trí phải đưa ra khỏi lãnh thổ VN trong vòng 30 ngày. Ông Trí cũng cam chịu làm thủ tục tái nhập xe trở lại Campuchia, nhưng... mọi chuyện đã quá muộn. Phía Campuchia từ chối vì theo quy định của họ, thời hạn này chỉ có 30 ngày, trong khi vụ việc của ông Trí đến lúc ấy đã kéo dài gần 4 năm! Vậy là sau bao nhiêu phiền muộn rắc rối, giờ xe của ông Trí vẫn "chết dở, sống dở".


Ở đây có điều đáng trách là, bản án giám đốc thẩm phân tích, chính Hải quan Xa Mát đã tự ý đưa xe của ông Trí vào lãnh thổ VN, đến Cục HQTN, chứ không phải ông Trí có hành vi gian dối NK xe. Ngoài ra, theo quy định của Luật Hải quan thì cơ quan hải quan phải tạo điều kiện, cung cấp thông tin liên quan đến việc khai hải quan đối với hàng hóa cho người NK. Trong vụ kiện này, không thấy có bất kỳ tài liệu nào cho thấy Hải quan Xa Mát hướng dẫn, giải thích cho ông Trí biết xe của ông không đủ điều kiện NK để từ chối việc NK.


Nỗi khổ camera


Cuối năm 2005, ông Châu Hiếu Trung (ngụ tại Q.6, TP.HCM) NK lô hàng máy quay camera, mở tờ khai phi mậu dịch và bị Hải quan sân bay Tân Sơn Nhất (TSN) "vịn" lại, 10 ngày sau thì áp giá tính thuế 4.663,3 USD/cái. Đối chiếu với các quy định hiện hành về thuế hàng hóa NK lúc bấy giờ, ông Trung phát hiện mình bị áp thuế quá cao và bất hợp lý nên đã làm đơn khiếu nại. Nhưng cũng phải trầy trật gần nửa năm sau, đến tháng 5.2006 mới được Tổng cục Hải quan giải tỏa, xác định giá tính thuế đối với loại camera trên chỉ đến mức 150 USD/cái!


Mới đây, ngày 9.10.2006, tòa soạn Thanh Niên lại nhận được đơn "thỉnh cầu sự can thiệp" của một công dân ngụ tại Q.Phú Nhuận, TP.HCM là bà Nguyễn Thị Nga. Trong đơn bà Nga cho biết, gia đình của bà có gửi về cho 12 camera, cũng sử dụng băng nhỏ, hiệu Panasonic, giá tính thuế chỉ là 150 USD/cái nhưng cũng bị Hải quan sân bay TSN "vịn" lại và áp thuế 1.166 USD/cái. Tổng trị giá lô hàng chỉ hơn 200 triệu đồng nhưng tổng số tiền thuế phải nộp (bao gồm thuế NK 20% và thuế VAT 10%) lên đến hơn 70 triệu, tính ra một camera phải chịu thuế gần 6 triệu. Bà Nga kêu cứu: "Vì quyền lợi của người dân nói chung và của cá nhân tôi nói riêng, nay tôi làm đơn này thỉnh cầu quý báo hỗ trợ phản ánh giúp chúng tôi để được Hải quan sân bay TSN giải quyết công bằng theo quy định của pháp luật, để giúp chúng tôi sớm nhận lại lô hàng vì bị tạm giữ quá lâu sẽ ảnh hưởng đến chất lượng".


Tả tơi "lãng tử 3D"


Trên hai số báo ra cuối tháng 5.2005 và cuối tháng 3.2006, Thanh Niên đã có bài viết về hai chàng trai trẻ Tom Nguyễn (tức Nguyễn Hữu Tú) và Đỗ Quang Minh (Giám đốc Công ty TNHH hãng phim tư nhân Đỗ Gia) với khát vọng ứng dụng kỹ xảo 3D tạo bước đột phá cho phim hoạt hình VN. Để thực hiện tâm nguyện, Minh và Tú đã quy tụ được một số "lãng tử 3D", thuê một mặt bằng rộng để mở xưởng. Đến đầu tháng 9 năm nay, chia sẻ với khát vọng của con, ba mẹ hỗ trợ tiền cho Tú mua bộ thiết bị làm phim hoạt hình. Cả Tú và Minh đều hớn hở bay ra nước ngoài tìm mua và đưa máy về đến sân bay TSN, tiến hành mở tờ khai hải quan, nộp ngay khoản thuế VAT hơn 100 triệu đồng. Hai "lãng tử" dự trù làm thủ tục hải quan mất hai ngày, thêm hai ngày nữa lắp đặt và sang ngày thứ năm sẽ chính thức khai trương nên gọi điện sang Mỹ mời ba mẹ Tú về dự. Ba mẹ Tú về VN và dành cho con một tuần. Nhưng đến lúc họ phải quay về Mỹ mà các thiết bị máy móc của con vẫn còn kẹt ở hải quan. Mãi đến khi hải quan chịu giải tỏa (sau gần nửa tháng) thì đến lượt Trung tâm kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường 3 "cấm không được đưa vào sử dụng" để chờ kết quả giám định!


V.K - L.N


No comments: